Wat doen we daaraan? / Anti-geluid

Het gebruik van antigeluid lijkt volgens onderzoek van Peutz & Associés uit 2003 een bruikbare optie om de geluidsbelasting van orkestmusici te verminderen. Antigeluid is een vorm van actieve geluidscontrole, waarbij het volume van het geluid dat het oor bereikt wordt verminderd met behulp van elektronica. Antigeluid is gebaseerd op zogeheten ‘interferentie’ van twee geluidsgolven die met elkaar in tegenfase zijn, waardoor ze elkaar als het ware opheffen.
Het voordeel van zo’n elektronische oplossing is dat hij geheel los van het gehoororgaan functioneert, waardoor de benodigde finetuning (het instellen van drempelwaarden en dergelijke) bij individuele musici vrij gemakkelijk verloopt.

Op dit moment zijn gehoorbeschermers met een actieve geluidscontrole echter nog niet optimaal. Dit blijkt uit een rapport dat de afdeling Technische Menskunde van TNO in Soesterberg in 2003 publiceerde op basis van onderzoek dat werd uitgevoerd in opdracht van het Contactorgaan Nederlandse Orkesten (CNO). Er werd tijdens deze studie onder andere een experimentele oordop getest met een actieve geluidscontrole. Musici die aan het onderzoek meededen bleken deze gehoorbeschermer hoog te waarderen qua gebruiksgemak en werking, maar de TNO-metingen maakten duidelijk dat het apparaat geen wezenlijke bijdrage leverde aan het voorkomen of beperken van mogelijke gehoorschade. Bij lage frequenties werd het geluid weliswaar verzwakt met circa 6 dB, maar bij hoge frequenties (1-2 kHz) werkte het apparaat averechts: het geluid werd dan versterkt met enkele decibellen.

Desondanks is het ontwikkelen van een oordop met een handmatig en/of elektronisch regelbaar ‘akoestisch lek’ volgens TNO nog steeds interessant. Wel zal dan sprake moeten zijn van een minimale demping/kleuring in de open stand, en een algehele verzwakking van hooguit 10 dB over het gehele frequentiegebied in de gesloten stand. De evaluatie van een dergelijk apparaat bij musici moet over een lange periode en binnen een veelzijdig gehoorbeschermingsprogramma worden uitgevoerd, aldus TNO.